ಬುದ್ಧಿಗೊಂದು ಗುದ್ದು – ೨೮

ಬುದ್ಧಿಗೊಂದು ಗುದ್ದು – ೨೮

‘ಇತ್ತ ಕಂಪನಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿತ್…..ಅತ್ತ ಜೂಜಾಡಿದ ಫ್ರೆಡ್ಡಿ ಸ್ಮಿತ್’

ಈ ಕಥೆ ಶುರುವಾಗೋದೇ ಒಂದೂರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಇದ್ದ ಎಂಬಲ್ಲಿಂದ. ಆ ಮನುಷ್ಯನ ಹೆಸರು ಫ್ರೆಡ್ ಸ್ಮಿತ್. ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೇ ಮೂಳೆಸಂಬಂಧೀ ಖಾಯಿಲೆಯೊಂದರಿಂದ, ಕೈಕಾಲುಗಳು ಸೊಟ್ಟಗಾಗಿ ನಡೆಯಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ಆದರೆ, ಈತ ಸುಲಭಕ್ಕೆ ಮಣಿಯುವವನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ವಯಸ್ಸು ಹತ್ತಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಹೇಗೇಗೋ ಮಾಡಿ ನಡೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಹದಿನೈದಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರನಾದ ಹಾಗೂ ವಿಮಾನ ಹಾರಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಪೈಲಟ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಕೂಡಾ ಪಡೆದ. ಅವನಿಗೆ ವಿಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ. ಸದಾ ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೂ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

ಈ ಸ್ಮಿತ್ ತಾನು 1962ರಲ್ಲಿ ‘ಯೇಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ’ದಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಪೇಪರೊಂದರಲ್ಲಿ ‘ಕಂಪನಿಯೊಂದು ತನ್ನದೇ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು, ಡಿಪೋಗಳನ್ನು, ಡೆಲಿವರಿ ವ್ಯಾನುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೇಗೆ ೨೪ ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಿಂದ, ಯಾವುದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪಾರ್ಸೆಲ್ಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿಸಬಹುದು?’ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ ಬರೆದ. ಆ ಪೇಪರನ್ನು ಓದಿದ ಆತನ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ‘ಆಲೋಚನೆಯೇನೋ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ‘C’ ಗ್ರೇಡ್ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ.

1966ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಮುಗಿದನಂತರ ಸ್ಮಿತ್ ಮೂರುವರ್ಷ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೇವೆಗೆ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಂಡ. ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ತನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಪದಕಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ಸೇನೆಯ ಸಾಮಾನು ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಹಾಗೂ ವಿತರಣಾ ಜಾಲ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. 1969ರಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದಮೇಲೆ, ಸ್ಮಿತ್ ಒಂದು ವಿಮಾನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಂಪನಿಯೊಂದನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ವಿಮಾನಗಳನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದ. ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಯೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭರವಸೆಯಿಟ್ಟು, ಆಗಷ್ಟೇ ತನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ 40 ಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿ 1973ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾರ್ಸೆಲ್ ವಿತರಣಾ ಸೇವೆಯ ವ್ಯವಹಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿಯೇಬಿಟ್ಟ. ‘ಅಮೇರಿಕಾದ ಯಾವ ಊರಿಂದ ಯಾವ ಊರಿಗಾದರೂ ರಾತ್ರಿಕಳೆದು ಬೆಳಗಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಸೆಲ್ ತಲುಪಿಸುತ್ತೇವೆ’ ಎಂಬ ವಾಗ್ದಾದದೊಂದಿಗೆ ಕಂಪನೆ ತನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟಿತು. 1973ರಲ್ಲಿ 186 ಪಾರ್ಸೆಲ್ಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ವಿಮಾನ ಹಾರಿಯೂಬಿಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೆಲಸಮಯದಲ್ಲೇ ಹಣದ ಅಭಾವ ತೋರತೊಡಗಿತು. ವ್ಯಾನುಗಳು, ಡಿಪೋಗಳನ್ನೇನೋ ಸಂಭಾಳಿಸಬಹುದು. ವಿಮಾನ ಹಾರಿಸುವುದೆಂದರೆ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭದ, ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನ ಮಾತೇ? ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಗ ವಿಮಾನ ಇಂಧನದ ಬೆಲೆಯೂ ವಿಮಾನದಂತೆಯೇ ಮೇಲ್ಮುಖಮಾಡಿತ್ತು. ಸ್ಮಿತ್ ತನ್ನ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಇಂಧನ ಖರೀದಿಸಲು ಒದ್ದಾಡತೊಡಗಿದ. ಹಳೆಯ ಬಾಕಿ ಕಟ್ಟದೇ ಇಂಧನ ಕೊಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಖಡಾಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಕೊನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂಬಂತೆ ಫ್ರೆಡ್, ಆ ಗುರುವಾರ ‘ಜೆನರಲ್ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್’ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿದ. ಇವನ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಶೀಟ್ ನೋಡಿದ ‘ಜೆನರಲ್ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್’, ಕುಡಿಯಲು ಟೀ ಕೂಡಾ ಕೊಡದೇ ಹೊರಕಳಿಸಿತು.

ಸೋಮವಾರಕ್ಕೆ ವಿಮಾನ ಹೊರಡಿಸಲು 24,000 ಡಾಲರ್ ಹಣಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕಂಪನಿಯ ಅಕೌಂಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೇ 5,000 ಡಾಲರ್ ಹಣವಿತ್ತು. ಈಗೇನು ಮಾಡುವುದೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ತಲೆಮೇಲೆ ಕೈಹೊತ್ತು ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ಫ್ರೆಡ್ ಸ್ಮಿತ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಕೌಂಟನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಾಚಿ ಬಳಿದು ಪೂರ್ತಿ ದುಡ್ಡನ್ನೂ ತೆಗೆದು, ಬ್ಯಾಗ್ ಹಿಡಿದು ‘ಲಾಸ್-ವೇಗಸ್’ಗೆ ಹೊರಟ!! ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್ ಜೂಜಾಟಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ನಗರ. ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣವನ್ನು ಜೂಜಾಡಿಬರುತ್ತೇನೆಂದು ಫ್ರೆಡ್ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದ. ಪಾಲುದಾರರು ಹೌಹಾರಿದರು! ಫ್ರೆಡ್ ಸಮಾಧಾನದಿಂದ ‘ನೋಡ್ರಪ್ಪಾ! 5000 ಡಾಲರ್ ಹಣದಿಂದ ಏನೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದರ ಕಾಲುಭಾಗವೂ ಇದಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದ ಮೇಲೆ ಈ ದುಡ್ಡನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೇನು? ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ಸರಿತಾನೇ! ಕಡೇಪಕ್ಷ ಜೂಜಾದರೂ ಆಡಿ ನೋಡುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್ಸಿನತ್ತ ಕಾರು ಓಡಿಸಿದ.

ಲಾಸ್-ವೇಗಸ್ಸಿಗೆ ಹೊದವನೇ ಕ್ಯಾನಿಸೋ ಒಂದನ್ನು ಹೊಕ್ಕ ಫ್ರೆಡ್ 5000 ಡಾಲರ್ ಹೂಡಿ, ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಸುತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್-ಜಾಕ್ ಆಟವಾಡಿ (Black Jack – ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲೆಗಳ ಮೌಲ್ಯ 21ದಾಟದಂತೆ ಆಡುವ ಇಸ್ಪೀಟಿನ ಒಂದು ಆಟ) ಬರೋಬ್ಬರಿ 27000 ಡಾಲರ್ ಗೆದ್ದ!!! ಸ್ವತಃ ಪ್ರೆಡ್ಡಿಗೇ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುವಂತೆ, ಸಧ್ಯದ ಸಾಲತೀರಿಸಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇಂಧನ ಪಡೆದು ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ವಾರ ನಡೆಸಬಹುದಾದಷ್ಟು ಹಣ ಕೈಗೆ ಬಂದಿತ್ತು! ದೊಡ್ಡ ಸಹಾಯವೇನೂ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಕಂಪನಿ ಸಾಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಏನೂ ಮಾಡದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ ಮುಚ್ಚುವುದೇ ದಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಈ ಹಣ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಹಾಯಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ‘If you try you may win or loose. But if you don’t try at all, you will surely loose’ ಎಂಬ ಮಾತಿನಂತೆ ಫ್ರೆಡ್ ತನ್ನ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸಣ್ಣದೊಂದು ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿಯ ಆಸರೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ವಾರ ನಡೆಸಿದ. ಆ ವಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಮಾಡಿ, ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದ. ಕಂಪನಿ ಮುಳುಗಲಿಲ್ಲ. ಮುನ್ನಡೆಯಿತು.

Fred_Smith-2

ಹೀಗೆ ಇನ್ನೇನು ಮುಳುಗಿಯೇಬಿಟ್ಟಿತು ಎಂಬಂತಿದ್ದ ಕಂಪನಿಯೊಂದು, ಜೂಜಾಟದಿಂದ ಬಂದ ಹಣದಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆಶ್ಚರ್ಯದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಇಂದು ಈ ಕಂಪನಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 45 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಆದಾಯಗಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಸುಮಾರು ಮೂರುಲಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಮಹಾಸಮೂಹ. ಅವತ್ತು ಒಂದು ವಿಮಾನ ಹಾರಿಸಲೂ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಂಪನಿ ಇವತ್ತು ಒಟ್ಟು 666 ವಿಮಾನಗಳ ಹಾಗೂ 47,500 ವಾಹನಗಳ ದೈತ್ಯಸಂಸ್ಥೆ. ಫ್ರೆಡ್ ಸ್ಮಿತ್ ಒಬ್ಬನ ನಿವ್ವಳ ಬೆಲೆಯೇ(net worth) ಮೂರುವರೆ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್! ಈತನ ಪೂರ್ತಿ ಹೆಸರು ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ವಾಲೆಸ್ ‘ಫ್ರೆಡ್’ ಸ್ಮಿತ್.

ಅಂದಹಾಗೆ, ಅಮೇರಿಕಾದ ಸರ್ಕಾರೀ ಅಂಚೆ ಸೇವೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿ, ಗ್ರಾಹಕರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾದ ಈ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು FedEx (Federal Express ಎಂಬ ಮೂಲಹೆಸರಿನ ಹೃಸ್ವರೂಪ). ಇಂತ ಬೃಹತ್ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ‘ಜೂಜಾಟ’ದಿಂದ ಬಚಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂದರೆ ನಂಬಲು ಸುಲಭವಲ್ಲ, ಅಲ್ಲವೇ? 🙂

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s